ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਲਗਪਗ 50,000 ਸੈਨਿਕਾਂ, ਜੰਗੀ ਬੇੜਿਆਂ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਇਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਲਈ ਤਾਇਨਾਤ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ 14 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਈਸਟਰਨ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਵਾਰ 15 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਰਾਤ 1:30 ਵਜੇ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸੰਕਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਲਗਪਗ 81.54 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਮੱਧ ਜੂਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਟਰੈਕਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫਰਮ ਕੈਪਲਰ (Kpler) ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 10 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ 12 ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਰਮੁਜ਼ ਜਲਮਾਰਗ (Strait of Hormuz) ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 52 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਬਾਰੇ, ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ‘ਐਕਸ’ (X) ‘ਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪੂਰਬ (ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ) ਭਰ ਵਿੱਚ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਜੰਗੀ ਬੇੜੇ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਫੌਜੀ ਜਹਾਜ਼ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਚੌਕਸ, ਘਾਤਕ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਹਨ।” ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ 50,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਿਕ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ। ਇਹ ਸੈਨਿਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 19 ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 20 ਅਮਰੀਕੀ ਜੰਗੀ ਬੇੜਿਆਂ ‘ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਐਡਮਿਰਲ ਬ੍ਰੈਡ ਕੂਪਰ ਨੇ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਇਰਾਨ ਨੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਖੇਤਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਤ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲਗਪਗ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਨਾਗਰਿਕ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਲਾਪਤਾ ਹਨ ਜਾਂ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ।’’
ਇਰਾਨੀ ਬਲਾਂ ਨੇ ਗੁਆਂਢੀ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਦਰਜਨਾਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਵੀ ਦਾਗੇ ਹਨ ਅਤੇ ਐਡਮਿਰਲ ਕੂਪਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਇਸ ਗੈਰ-ਵਾਜਬ ਹਮਲਾਵਰ ਰੁਖ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਬੇਕਸੂਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਉਦੋਂ ਹੋਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਨੇ 7 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ‘ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਦਾਗ ਕੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ 17 ਜੂਨ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਏ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ (MoU) ਦਾ ਅਮਲੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੰਜ ਘੰਟੇ ਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਚਲਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਰਾਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਸ਼ਹਿਰ, ਚਾਬਹਾਰ, ਜਸਕ, ਕੋਨਾਰਕ, ਅਬੂ ਮੂਸਾ ਅਤੇ ਬੰਦਰ ਅੱਬਾਸ ਸਮੇਤ ਈਰਾਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਰਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰ (IRGC) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਪੂਰੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਜਵਾਬੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ।
