ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਇਆ 49 ਮੈਂਬਰੀ ਸਿੱਖ ਜਥਾ ਅੱਜ ਅਟਾਰੀ-ਵਾਹਗਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਵਤਨ ਪਰਤ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿਸ਼ਾਵਰ, ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ, ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਆਏ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ (MHA) ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਨੁੱਖੀ ਦਖਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਟਾਰੀ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਚੈੱਕ ਪੋਸਟ ਰਾਹੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਕਦਮ ਦਿੱਲੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (DSGMC) ਦੀਆਂ ਬੇਨਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਯਾਤਰਾ ਖਰਚਾ ਬਚ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸਲ ਯਾਤਰਾ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ (ਫਲਾਈ ਬੈਕ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਪੈਣਾ ਸੀ। 22 ਅਪਰੈਲ ਨੂੰ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪਹਿਲਗਾਮ ‘ਚ ਹੋਏ ਅਤਿਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1 ਮਈ 2025 ਤੋਂ ਅਟਾਰੀ-ਵਾਹਗਾ ਸਰਹੱਦ ਆਮ ਅਤੇ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਦੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਬੰਦ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ, ਸਿਰਫ ‘1974 ਇੰਡੋ-ਪਾਕਿ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਆਨ ਵਿਜ਼ਿਟਸ ਟੂ ਰਿਲੀਜੀਅਸ ਸ਼੍ਰਾਈਨਜ਼’ ਤਹਿਤ ਤੈਅਸ਼ੁਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਮੌਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਹੀ ਸੰਗਠਿਤ ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ।
ਡੀਐੱਸਜੀਐੱਮਸੀ (DSGMC) ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਲਾਹਕਾਰ (ਐੱਨ.ਆਰ.ਆਈ. ਮਾਮਲੇ) ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਢੋਕ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਲ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 8 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ-ਤਾਸ਼ਕੰਦ-ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਰੂਟ ਰਾਹੀਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ ਅਤੇ 6 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੀਜ਼ੇ ਦੀ ਮਿਆਦ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੀ।
ਦੋਵਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਿਆਂ ਜਥੇ ਦੇ ਆਗੂ ਪਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਿੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ‘ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਦਾਰ’ ਲਈ ਲੋਚਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੌਮ ਨੂੰ ਵਿਛੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੋਵਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਇਆ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਾਡੀ ਯਾਤਰਾ ਅਣਕਿਆਸੀ ਪਰ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਡੀਐੱਸਜੀਐੱਮਸੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਕਾਰਨ ਸੰਭਵ ਹੋਈ। ਅਸੀਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕਰਕੇ ਵੀ ਖੁਦ ਨੂੰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।”
ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ 10 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਕਪਾਟ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਲਗਪਗ 40 ਮੈਂਬਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਸਥਿਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਯਾਤਰਾ ਸੀ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਦਿੱਲੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ 104 ਵੀਜ਼ੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ 94 ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ ਦੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੇ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਖਰੀਦੀਆਂ।
