‘ਆਤਮ-ਨਿਰੀਖਣ ਕਰੋ, ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣੋਂ ਬੰਦ ਕਰੋ’: ਅਮਰੀਕੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ

‘ਆਤਮ-ਨਿਰੀਖਣ ਕਰੋ, ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣੋਂ ਬੰਦ ਕਰੋ’: ਅਮਰੀਕੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ : ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਦੂਤ ਵਿਨੈ ਮੋਹਨ ਕਵਾਤਰਾ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਪੱਖਪਾਤਾਂ ‘ਤੇ ਆਤਮ-ਚਿੰਤਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸੀਹਤਾਂ ਦੇਣੀਆਂ ਬੰਦ ਕਰੇ। ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਉਦੋਂ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਵਾਤਰਾ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਕਰਾਰਾ ਜਵਾਬ ਉਦੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਜਦੋਂ ‘ਯੂ.ਐੱਸ. ਕਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਲੀਜੀਅਸ ਫਰੀਡਮ’ (USCIRF) ਨੇ ‘ਐਕਸ’ (X) ‘ਤੇ ਸ਼ਰਜੀਲ ਇਮਾਮ ਬਾਰੇ ਪੋਸਟ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ “ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ” ਦੱਸਿਆ। ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਮਾਮ ਵਿਰੁੱਧ UAPA (ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ (ਰੋਕਥਾਮ) ਐਕਟ) ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ‘ਤੇ ਫਰਵਰੀ 2020 ਦੇ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ 53 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਸਨ।

ਇਹ ਹਿੰਸਾ ਨਾਗਰਿਕਤਾ (ਸੋਧ) ਐਕਟ (CAA), 2019 ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਜਿਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਿਟੀਜ਼ਨਜ਼ (NRC) ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਭੜਕੀ ਸੀ।

ਕਵਾਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਣ ਜਾਂ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਦਾ USCRIF ਕੋਲ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ (locus standi) ਨਹੀਂ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਦੇ ਆਦਤਨ ਪੱਖਪਾਤੀ, ਅਧੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਅਤੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਵਾਲੇ ਮੁਲਾਂਕਣ, ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।”

 ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਯੂਐੱਸਸੀਆਈਆਰਐੱਫ ਦੇ ਏਜੰਡੇ ਰਾਹੀਂ ਸੰਚਾਲਿਤ ਪੱਖਪਾਤੀ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦਿਆਂ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਵਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਹੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲੈਂਦਿਆਂ ਜੋ ਯੂਐੱਸਸੀਆਈਆਰਐੱਫ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਲਾਹ: ਆਪਣੇ ਖ਼ੁਦ ਦੇ ਪੱਖਪਾਤ ’ਤੇ ਆਤਮ-ਨਿਰੀਖਣ ਕਰੋ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣੋਂ ਬੰਦ ਕਰੋ।”
1998 ਵਿੱਚ ‘ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਐਕਟ’ (International Religious Freedom Act) ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ USCIRF ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ, ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ (US State Department) ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਬੰਧਨਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।
Share: