ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਨਵੇਂ ‘ਹਮਲੇ’ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਕਿ ਇਹ ਹਰਮੁਜ਼ ਜਲਮਾਰਗ (Strait of Hormuz) ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ‘ਤੇ ਤਹਿਰਾਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਰਾਨੀ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਰਾਨ ਦੇ ਬੰਦਰਗਾਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸਿਰਿਕ, ਬੰਦਰ ਅੱਬਾਸ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਮ ਟਾਪੂ ‘ਤੇ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਗਈ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ (CENTCOM) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੇ 7 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਇਰਾਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਵੇਂ ਦੌਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰਮੁਜ਼ ਜਲਮਾਰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ 80 ਤੋਂ ਵੱਧ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਟੀਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ “ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਇਰਾਨੀ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਕਮਾਂਡ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ, ਤੱਟਵਰਤੀ ਰਾਡਾਰ ਸਾਈਟਾਂ, ਐਂਟੀ-ਸ਼ਿਪ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਨੇੜੇ 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ।” ਇਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰਕ ਗਲਿਆਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਈਰਾਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਰਾਨ ‘ਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜਲਮਾਰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਤਿੰਨ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਈਲੈਂਡਜ਼-ਝੰਡੇ ਵਾਲਾ ਐਮਟੀ ਅਲ ਰੇਕਾਇਤ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ-ਝੰਡੇ ਵਾਲਾ ਐਮਟੀ ਵੇਦਯਾਨ ਅਤੇ ਲਾਇਬੇਰੀਅਨ-ਝੰਡੇ ਵਾਲਾ ਐਮਟੀ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਪ੍ਰੋਸਪੈਰਿਟੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, ‘‘ਇਰਾਨੀ ਫੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੇਲੋੜੀ ਹਮਲਾਵਰਤਾ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।’’ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਤਿਆਰ ਹਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਜਾਂ ਮੰਨਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ‘ਜਵਾਬਦੇਹ’ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਇੱਕ ਜੰਗਬੰਦੀ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇੱਕ ‘ਵਿਆਪਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮਝੌਤੇ’ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ‘ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਪੱਤਰ (MoU) ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਵਾਰਤਾਕਾਰਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਗਚੀ ਅਤੇ ਸਪੀਕਰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਘੇਰ ਗਾਲੀਬਾਫ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀਸੀ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਰਿਪਬਲਿਕਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਦੀ ਇਸ ਸਮਝੌਤਾ ਪੱਤਰ (MoU) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
