ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਸਰਕਾਰ ਨੇ 22 ਫੀਸਦੀ, 25 ਫੀਸਦੀ, 27 ਫੀਸਦੀ ਅਤੇ 30 ਫੀਸਦੀ ਇਥੇਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਪੈਟਰੋਲ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ ਦੀਆਂ ਛੋਟਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਿਊਰੋ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ (BIS) ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਾਲਣ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਲਈ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ ਦੀ ਦਰ ਜ਼ੀਰੋ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਜ਼ਟ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ।
ਜ਼ੀਰੋ ਡਿਊਟੀ ਦਰ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋਣ ਵਾਸਤੇ ਹਰੇਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਇੱਕ ਸਹੀ ਬਣਤਰ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਜ਼ਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, “22 ਫੀਸਦ ਇਥੇਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਪੈਟਰੋਲ ਉਹ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ, ਜੋ – (a) ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ, 78 ਫੀਸਦ ਮੋਟਰ ਸਪਿਰਿਟ (ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਦੀਆਂ ਢੁਕਵੀਆਂ ਡਿਊਟੀਆਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 22 ਫੀਸਦ ਇਥੇਨੌਲ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ‘ਤੇ ਢੁਕਵਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਟੈਕਸ, ਸੂਬਾ ਟੈਕਸ, ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਟੈਕਸ ਜਾਂ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਟੈਕਸ, ਜੋ ਵੀ ਮਾਮਲਾ ਹੋਵੇ, ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ (b) ਬਿਊਰੋ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਮਾਪਦੰਡ IS 19850 ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।” ਇਹੀ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਬਣਤਰ ਦੇ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਉੱਚੇ ਫੀਸਦੀ ਵਾਲੇ ਬਾਲਣ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗਜ਼ਟ ਇਸ ਵਿੱਤੀ ਉਪਾਅ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਿਸ਼ਰਣ ਪੱਧਰ ਲਈ ਮਾਤਰਾ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, “30 ਫੀਸਦ ਇਥੇਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਪੈਟਰੋਲ ਉਹ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ, ਜੋ – (a) ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ, 70 ਫੀਸਦ ਮੋਟਰ ਸਪਿਰਿਟ (ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਦੀਆਂ ਢੁਕਵੀਆਂ ਡਿਊਟੀਆਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 30% ਇਥੇਨੌਲ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ‘ਤੇ ਢੁਕਵਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਟੈਕਸ, ਰਾਜ ਟੈਕਸ, ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਟੈਕਸ ਜਾਂ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਟੈਕਸ, ਜੋ ਵੀ ਮਾਮਲਾ ਹੋਵੇ, ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ (b) ਬਿਊਰੋ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਮਾਪਦੰਡ IS 19850 ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।” ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਦੀਆਂ ਢੁਕਵੀਆਂ ਡਿਊਟੀਆਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੇਂਦਰੀ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਐਕਟ, 1944 ਦੀ ਚੌਥੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਯੋਗ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਦੀਆਂ ਡਿਊਟੀਆਂ, ਫਾਈਨਾਂਸ ਐਕਟ, 2018 ਦੀ ਧਾਰਾ 112 ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਯੋਗ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਦੀ ਵਧੀਕ ਡਿਊਟੀ ਅਤੇ ਫਾਈਨਾਂਸ ਐਕਟ, 2002 ਦੀ ਧਾਰਾ 147 ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਯੋਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਧੀਕ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਾਂਸ ਐਕਟ, 2021 ਦੀ ਧਾਰਾ 125 ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਗਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਇੰਫਰਾਸਟਰਕਚਰ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸੈੱਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
