ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਐਂਥਰੋਪਿਕ (Anthropic) ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ Google ਦਾ Gemini ਹੈ ਜਾਂ OpenAI ਦਾ ChatGPT ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ Anthropic ਦਾ ਆਪਣਾ ਇੱਕ AI ਮਾਡਲ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ Claude (ਕਲੋਡ) ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਲੇਖ ਲਿਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਿਉਂ ਹੈ?
Anthropic ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ “AI Safety” (ਏਆਈ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ) ਹੈ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ AI ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜੋ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਹੋਵੇ: ਗਲਤ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਦੇਵੇ। ਇਨਸਾਨੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝੇ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ “Constitutional AI” ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ AI ਨੂੰ ਕੁਝ ਖਾਸ ਨਿਯਮਾਂ (ਸੰਵਿਧਾਨ) ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਇਮਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ।
3. ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖਾਸ ਉਤਪਾਦ: Claude
Claude ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਚੈਟਬੋਟ ਹੈ। ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਨਸਾਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਲੰਬੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਕਿਤਾਬ) ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰ (summary) ਕੱਢ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Amazon ਅਤੇ Google ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ Anthropic ਵਿੱਚ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰਾਂ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਐਂਥਰੋਪਿਕ ਦੇ ਸੀਈਓ ਡਾਰੀਓ ਅਮੋਡੇਈ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਪੈਂਟਾਗਨ (ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ) ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਦੇਵੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ AI ਕਲੋਡ (Claude) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਨ ਜਾਂ ਖੁਦ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਮਾਰੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ ਪਰ ਉਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ’ਤੇ ਪੂਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੁਣ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਰਿਸਕ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿਰੁੱਧ ਅਜਿਹੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨਾ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕਰੇਗਾ।
ਦੂਜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਟਰੰਪ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਸਖ਼ਤ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਓਪਨ-ਏਆਈ (OpenAI) ਅਤੇ ਗੂਗਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ AI ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ (Safety Guardrails) ਨਾਲੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇਣ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ‘ਐਂਥਰੋਪਿਕ’ ਵਾਂਗ ਸਰਕਾਰੀ ਬਲੈਕਲਿਸਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਫੈਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਦਖ਼ਲ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀ ਜੰਗ
ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਐਂਥਰੋਪਿਕ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਾਰੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਸੂਸੀ ਲਈ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਮੰਨ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ—ਇੱਕ ਉਹ ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕੰਮ ਕਰਨਗੀਆਂ ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਉਹ ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਿਯਮਾਂ ‘ਤੇ ਅੜੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
